Histoforum      Lesmateriaal      Toetsmateriaal      Vakinformatie      Magazine    

Tijdvak 7 Tijd van pruiken en revoluties (1700-1800)

Achttiende Eeuw

Kenmerkende aspecten:

  • Rationeel optimisme en Ďverlicht denkení dat werd toegepast op alle terreinen van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.

  • Voortbestaan van het ancien rťgime met pogingen om het vorstelijk bestuur op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven (verlicht absolutisme).

  • Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekoloniŽn en de daarmee verbonden transatlantische slavenhandel, en de opkomst van het abolitionisme.

  • De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.

 

Albert van der Kaap, Enschede, albert@vanderkaap.org      

Enduring understanding

Om welke enduring understanding gaat het in dit tijdvak?

Slavernij was geen nieuw verschijnsel, maar kreeg in de zeventiende en achttiende eeuw een nieuwe vorm. Op plantages, gesticht door Europese staten in veroverde gebieden in Amerika, werden in Afrika geroofde of gekochte negers (transatlantische slavenhandel) als slaven tewerk gesteld. 
De achttiende eeuw is de eeuw van de Verlichting. Men hechtte grote waarde aan het gebruik van de rede (het verstand) en verwachtte dat het gebruik van het verstand veel problemen zou kunnen oplossen. Sapere aude! "Heb de moed, je van je eigen verstand te bedienen!" of "durf te weten!" is dan ook het motto van de Verlichting.' (Kant)
De nadruk op de rede leidde o.a. tot een kritische houding ten opzichte van godsdienst en bijvoorbeeld ook op slavernij. De ideeŽn van de Verlichting leidden uiteindelijk ook tot de Franse Revolutie, die het startpunt vormde voor de democratisering van de samenleving in de negentiende en twintigste eeuw. Voor het zover was probeerden sommige Europese vorsten verlichte ideeŽn te combineren met het absolutisme (verlicht absolutisme). 

Kenmerkende aspecten en leerdoelen

Essential Questions

Basisconcepten

In de meeste tijdvakken kun je voor de vijf basisconcepten (macht, oorlog, godsdienst, kunst en levensonderhoud) telkens dezelfde vragen stellen.

macht oorlog godsdienst kunst levensonderhoud
tijdvak7 Verlichting          
  Verlicht absolutisme          
  kolonialisme          
  Slavernij          
  Democratische revoluties          

Wat komt aan de orde?

De achttiende eeuw is een periode waarmee de leerlingen vaak veel moeite hebben en die hen, misschien wel om die reden, vaak weinig aanspreekt. Dat geldt, zeker in de onderbouw, voor het onderwerp 'De Verlichting' . Mogelijk dat het onderwerp eenvoudiger te bevatten wordt indien leerlingen in de vorige periodes goed inzicht gekregen hebben in het begrip macht. Wie of wat bepaalt wie er macht hebben en hoe wordt macht gelegitimeerd?  

Kaarten

 

Driehoekshandel

Lesmateriaal

Basis

Extra

 

Powerpoint

 

Filmpjes

 

Hulpmiddelen

 

 

 

 

 

 

 Contexten

 Leerdoelen

 Inhoudelijke (unieke) begrippen

 Inhoudelijke (generieke) begrippen

 Meta-concepten (second-order concepten)

ContinuÔteit/verandering

Oorzaak/gevolg

Tijd en plaats 

 De tien tijdvakken

Copyright:  Albert van der Kaap, 2014