Histoforum      Lesmateriaal      Toetsmateriaal      Vakinformatie      Magazine    

Tijdvak 5 Tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600)

De Zestiende Eeuw

Kenmerkende aspecten:

  • Het begin van de Europese overzeese expansie.

  • Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling.

  • De hernieuwde oriŽntatie op het erfgoed van de klassieke Oudheid.

  • De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had.

  • Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse staat.

Albert van der Kaap, Enschede, albert@vanderkaap.org      

Enduring understanding

Om welke enduring understanding gaat het in dit tijdvak?

De ontdekkingsreizen hadden grote economische, politieke en religieuze gevolgen voor de hele wereld. Europese landen (eerste Spanje en Portugal, later Franrkijk en Engeland en in mindere mate de Nederlanden) deelden de lakens uit in Amerika, AziŽ en (later) Afrika. Gebieden buiten Europa werden in toenemende mate belangrijk voor de economie in Europa en grote delen van de wereld werden gekerstend.
Nieuwe (wetenschappelijke) ontdekkingen en het veranderende mens- en wereldbeeld maakten deze Europese dominantie mogelijk.
Het optreden van hervormers, zoals Luther en Calvijn, leidde niet alleen tot een splitsing in de katholieke kerk, maar ook tot grote tegenstellingen (en oorlogen) tussen katholieken en protestanten.
Deze tegenstellingen droegen samen met politieke en economische oorzaken bij aan de Opstand van de Nederlanden tegen Spanje, een conflict dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse staat.

Kenmerkende aspecten en leerdoelen

Essential Questions

Basisconcepten

In de meeste tijdvakken kun je voor de vijf basisconcepten (macht, oorlog, godsdienst, kunst en levensonderhoud) telkens dezelfde vragen stellen.

macht oorlog godsdienst kunst levensonderhoud
tijdvak 5 Europese expansie          
  Renaissance          
  Reformatie          
  De Opstand          

Wat komt aan de orde

Kaarten


Klik op de kaart voor een meer gedetailleerde kaart

Klik op de kaart voor een grotere afbeelding

Meer kaarten:

Godsdiensten in Europa

Stamboom Filips II 

Maximiliaan van Oostenrijk x Maria van BourgondiŽ Ferdinand van Aragon x Isabella van CastiliŽ
1459-1519 1457-1482 1452-1516 1451-1504
Oostenrijkse erflanden Bourgondische Nederlanden Aragon, Napels,SiciliŽ, SardiniŽ, Milaan CastiliŽ
Filips de Schone           x Johanna de Waanzinnige
1478-1506 1479-1555
Oostenrijkse erflanden, Bourgondische Nederlanden Aragon, Napels, SiciliŽ, Milaan, SardiniŽ, CastiliŽ
Karel V x Isabella van Portugal
1500-1558 1503-1539
Filips II x Maria van Portugal
1527-1598 1527-1545

Lesmateriaal

Basis

Extra

 

Powerpoint

 

Filmpjes

 

Hulpmiddelen

 

 Contexten

 Leerdoelen

 Inhoudelijke (unieke) begrippen

 Inhoudelijke (generieke) begrippen

 Meta-concepten (second-order concepten)

ContinuÔteit/verandering

Oorzaak/gevolg

Bewijs (bronnen)

Tijd en plaats 

 De tien tijdvakken

Copyright:  Albert van der Kaap, 2014